Porady » Wyciski anatomiczne
Wyciski anatomiczne teoretycznie umożliwiają uzyskanie odbitki tkanek podłoża w spoczynku. W rzeczywistości jednak na skutek niedokładności standardowej łyżki wyciskowej zwykle następuje przemieszczenie tkanek miękkich podłoża, które wywołuje w nich stan napięcia i powiększenie terenu pola protetycznego poza obszar nieruchomej błony śluzowej, stanowiący naturalną bazę dla przyszłej protezy.
Z wycisku anatomicznego wykonuje się model gipsowy, który w zależności od przeznaczenia nosi nazwę modelu wstępnego, diagnostycznego, orientacyjnego lub rzadko roboczego, kiedy wykonuje się na nim protezę całkowitą. W zasadzie model taki służy do wykonania łyżki indywidualnej. Do pobrania wycisku anatomicznego, określanego również jako wstępny, używa się standardowych łyżek wyciskowych metalowych lub akrylowych, płytkich, o zaokrąglonych kształtach, dostosowanych do rzeźby bezzębnej szczęki lub żuchwy.
Dla uzyskania wartościowego modelu ważny jest dobór odpowiedniej wielkości łyżki standardowej. Nie może ona być zbyt mała, gdyż wówczas nie obejmie całego pola protetycznego, ani zbyt duża, gdyż spowoduje odsunięcie tkanek miękkich pobrzeża, fałszując właściwy zasięg terenu przyszłej protezy i utrudniając wykonanie odpowiedniej wielkości łyżki indywidualnej.
Stosowanymi materiałami są przeważnie masy alginatowe, rzadziej gips i masy termoplastyczne. W przypadku pobierania wycisku masą alginatową, należy użyć łyżki perforowanej, oklejonej przylepcem lub pokrytej cienką warstwą wosku (Bieske), w celu dobrego połączenia masy z łyżką.
Przed pobraniem wycisku poleca się pacjentowi kilkakrotne przepłukanie jamy ustnej w celu usunięcia ewentualnych resztek pokarmowych oraz śluzu zalegającego u niektórych pacjentów dosyć grubą warstwą w tylnym odcinku podniebienia twardego. Pozostawiona warstwa śluzu uniemożliwia uzyskanie dokładnej odbitki tkanek.
W celu określenia zasięgu pola protetycznego można nietoksycznym ołówkiem zaznaczyć granice ruchomej i nieruchomej błony śluzowej, których zarys zostanie odbity na wycisku, a następnie na modelu, co ułatwi dokładne wykonanie łyżki indywidualnej. Jest to jednak sposób rzadko stosowany. Częściej granice łyżki indywidualnej zakreśla się przy pacjencie na wycisku lub gotowym modelu gipsowym.
leczenia protetycznego. Zalecany sposób postępowania przedstawia się następująco: dobiera się łyżkę wyciskową o niskich ścianach, tak aby nie przekraczały one strefy nieruchomej błony śluzowej. Po pobraniu wycisku masą termoplastyczną i wyjęciu go z ust, pobrzeże zostaje tak okrojone, aby zasięg wycisku był mniejszy od zasięgu przyszłej protezy. Dalsze postępowanie może przebiegać dwojako. W pierwszym przypadku kształtuje się czynnościowo pobrzeże wycisku pierwotnego przez dodanie wałka plastycznego wosku lub materiału z grupy elastomerów i dopiero nakłada warstwę właściwego materiału wyciskowego. W drugim przypadku masę wyciskową nakłada się bezpośrednio po okrojeniu pobrzeży wycisku pierwotnego.
Jako materiał wyciskowy poleca się gips, pasty wyciskowe, masy sylikonowe lub polisulfidowe i dalsze postępowanie wykonuje wg ogólnie przyjętych zasad, stosowanych przy pobieraniu wycisków czynnościowych. Niedogodnym czynnikiem jest wielkość i usytuowanie uchwytu łyżki standardowej, utrudniające czynnościowe ukształtowanie tych odcinków pobrzeża, w których wymagane są ruchy języka i warg.