Porady » Wyciski przestrzeni neutralnej
W podręcznikach i artykułach poświęconych protetycznemu leczeniu całkowitych braków uzębienia wiele uwagi poświęca się kształtowaniu żującej i dowyrostkowej części protezy, a niezmiernie mało tzw. częściom polerowanym. Fish podzielił obszar protezy na powierzchnię wyciskową (dowyrostkową), okludalną i polerowaną. Powierzchnia polerowana w protezie całkowitej, szczególnie dolnej, zajmuje największy obszar, kontaktując się z tkankami ruchomymi mającymi duży wpływ na stabilizację protezy.
Warto w tym miejscu przypomnieć, że głównym celem w protetycznym leczeniu bezzębia jest takie skonstruowanie protezy, aby spełniała ona trzy podstawowe wymagania: była wygodna, użyteczna przy żuciu pokarmów i zapewniała korzystny wygląd estetyczny. Cele te można osiągnąć tylko wówczas, gdy proteza jest stabilna i posiada dobrą retencję. Dla uzyskania stabilizacji protezy dolnej nie zawsze wystarcza dobre, czynnościowe ukształtowanie pobrzeży i wyrównanie zwarcia (zrównoważona okluzja). Trzon protezy powinien być również umieszczony w obszarze, w którym aktywność mięśni warg i policzków jest równoważona aktywnością języka i siły te są wykorzystywane dla stabilizacji protezy, a nie jej wyważania. Obszar ten nosi nazwę przestrzeni lub strefy neutralnej.
Po utracie wszystkich zębów i następczym zaniku wyrostka zębodołowego powstaje w jamie ustnej potencjalna przestrzeń dla protezy, którą Beresin i Schliesser nazywają przestrzenią protetyczną. Od góry jest ona ograniczona szczęką i podniebieniem miękkim, od dołu przez żuchwę i dno jamy ustnej, od środka przez język, zaś na zewnątrz przez wargi i policzki. Wielkość tej przestrzeni jest wartością zmienną. Zmienia się ona w związku z procesem starzenia się organizmu na skutek zaniku podłoża kostnego i zwiotczenia mięśni, jak również w czasie czynności, kiedy napinają się poszczególne grupy mięśni.
Twórcą koncepcji przestrzeni neutralnej był w roku 1931 Fish. Z polskich autorów duże zasługi ma Płonka w wyjaśnianiu znaczenia przestrzeni neutralnej dla stabilizacji protez. Opracował on również kompleksową metodę postępowania praktycznego pozwalając na zwiększenie sprawności czynnościowej protez całkowitych dolnych.