Artykuły
- farmacja (23)
- stomatologia (25)
Ostatnio dodane
Według
aktualnych poglądów za najodpowiedniejszy materiał metalowy
uważa się tytan i jego stopy. Z uwagi na coraz częstsze stosowanie
tytanu i jego stopów w protetyce stomatologicznej wydaje się
celowe podanie podstawowych informacji na temat tego materiału.
Tytan jest metalem trudno topliwym, charakteryzującym się
unikalnymi połączeniami korzystnych właściwości mechanicznych
i odpornością na korozję, co pozwala na jego szerokie stosowanie w
implantologii. Stopy tytanu posiadają lepsze właściwości aniżeli
czysty metal. Najbardziej rozpowszechniony jest stop tytanu z
dodatkiem 6% aluminium i 4% wanadu. Moduł elastyczności tytanu jest
o połowę niższy niż stali i stopów chromo-kobaltowych.
Tytan
jest metalem o dużej reaktywności, niestabilnym w
odniesieniu do jego utleniania w obecności zarówno powietrza,
jak i wody. Duża reaktywność tytanu czyni go równocześnie
odpornym na czynniki zewnętrzne w środowisku wodnym z uwagi na jego
pasywację przez cienką warstwę tlenku, tworzącą doskonałą
barierę ochronną. Ze względu na to zjawisko tytan charakteryzuje
się największą odpornością na korozję spośród znanych
metali stosowanych w inżynierii. Bardzo dobra koegzystencja tkankowa
tytanu jest spowodowana odpornością na korozję, jak również
bardzo małą dyfuzję jonów do tkanek otaczających. Jak
wykazują dotychczasowe obserwacje tytan jest alergicznie obojętny,
co dodatkowo zwiększa jego walory jako tworzywa dla wszczepów.
Konstrukcje
metalowe wszczepów mogą być wykonywane indywidualnie
dla danego pacjenta metodą traconego wosku lub przygotowane
fabrycznie w postaci różnego rodzaju kształtek. Mogą
to być konstrukcje zespolone lub pojedyncze.
Fabrycznie
przygotowane wszczepy metalowe są dostarczane w postaci
solidnych trzpieni, których część wnikająca do
kości posiada porowatości lub mikroporowatości powierzchniowe,
umożliwiające wrastanie we wszczep tkanek otaczających, co
polepsza jego stabilizację. Stosowane były lub są wszczepy ze
stali nierdzewnej, stopów chromo-kobaltowych, z tytanu i jego
stopów. Stosowanie metali i ich stopów stwarza
problemy związane z korozją, której skutkami są pogorszenie
właściwości mechanicznych stopów i możliwość reakcji
elektrochemicznych. Również trudna jest ich adaptacja do
anatomicznych struktur podłoża. Zdaniem Mohammeda i współprac,
niedostateczna adaptacja metalowej konstrukcji do tkanek
otaczających zwiększa koncentrację ciśnienia zarówno
na wszczep, jak i na kość oporową. Linków twierdzi, że
nigdy się nie spotkał z reakcją typu elektrogalwanicznego i jego
zdaniem niepowodzenia wynikają ze złego zaprojektowania i
niewłaściwego zainstalowania wszczepu.
Stosowanie
wszczepów w stomatologii, używanych jako filary pod
uzupełnienia protetyczne, znane jest już od wielu lat. W historii
tej dziedziny stomatologii zanotowano wiele porażek, ale również
wiele sukcesów. Uważa się, że w ostatnim dwudziestoleciu, z
uwagi na rozwój metod postępowania i osiągnięcia w zakresie
materiałoznawstwa, nastąpił znaczny rozwój tej dziedziny
wiedzy i praktyki stomatologicznej. Rozszerzył się zakres wskazań,
jak również liczba wykonywanych zabiegów. Według
Mohammeda i współprac, czynniki wpływające na sukces
wszczepu zależne są od właściwości użytego materiału,
biomechanicznego projektu wszczepu i od zdolności tkanek do
koegzystencji. Linków natomiast uważa, że niepowodzenia w
stosowaniu wszczepów są zależne od niewłaściwego
zaprojektowania wszczepu, ale przede wszystkim od błędów w
technice wprowadzenia wszczepu, zawinionych przez operatora.
Przyczyn
niepowodzeń w zakresie wszczepów w stomatologii,
których jest więcej niż w innych dziedzinach medycyny, można
upatrywać w specyfice środowiska, w jakie zostają wprowadzone,
oraz w zadaniach, jakimi są obarczane. Na inkorporację wszczepu w
środowisku jamy ustnej mają wpływ następujące czynniki:
połączenie jałowego wszczepu z zakażonym środowiskiem jamy
ustnej i możliwość stałej infekcji przez połączenie
naśluzówkowej części wszczepu z jego zasadniczym trzonem
usytuowanym śródtkankowo, czynnościowe obciążenie
działające bezpośrednio na kość bez amortyzatora jak to ma
miejsce w aparacie zawieszeniowym zębów naturalnych oraz
niewystarczająca ilość oporowej tkanki kostnej.
Mogą
być one osadzane w całkowicie bezzębnej jamie ustnej, umożliwiając
odbudowę uzębienia protezami stałymi lub ruchomymi, jak również
w częściowo uzębionej jamie ustnej, służąc jako filary
dodatkowe, pozwalające na wykonanie protez stałych, przy poprzednio
istniejących brakach skrzydłowych.
Wszczepy
z biochemicznego punktu widzenia stanowią wieloskładnikową
konstrukcję inżynieryjną. Konstrukcja taka rozkłada ucisk
powstający w czasie żucia, który zależny jest nie tylko od
zastosowanych sił, ale również od zarysu geometrycznego i
relacji pomiędzy sztywnością materiału wszczepu a sztywnością
tkanek oporowych (Mohammed i inni).
W
historii rozwoju implantologii (nauki o wszczepach) stomatologicznej
stosowano i stosuje się nadal wiele różnych
materiałów, z których na plan pierwszy wysuwają się
metale i ich stopy.
Przebudowa
warunków zwarciowych, polegająca na zmianie położenia
żuchwy względem szczęki, jest czynnością dosyć skomplikowaną,
wymagającą dłuższego czasu. Konieczność ustalenia nowych
relacji pomiędzy żuchwą i szczęką występuje zwykle w
przypadkach zgryzu głębokiego, częściej nabytego niż wrodzonego,
zwłaszcza połączonego z urazową okluzją. Zaburzenia takie mogą
być powikłane dolegliwościami bólowymi ze strony stawów
sż, chociaż nie zawsze one występują. Niekiedy dolegliwości ze
strony ssż są główną przyczyną rozpoczęcia przebudowy
stosunków międzyszczękowych. Wstępne leczenie protetyczne
polega wówczas na ustaleniu położenia żuchwy w zgryzie
konstrukcyjnym, który pozwala na przywrócenie
właściwych relacji pomiędzy żuchwą i szczęką oraz na optymalne
ułożenie głów żuchwy w dole stawowym. Jak wykazały
badania Spiechowicza i współprac, podnoszenie wysokości
zwarcia rzędu 2 mm nie powoduje widocznych zmian w położeniu głów
żuchwy i nie
czasowe
wstępne protezy
pozwalają, zdaniem cytowanych autorów, ^ożliwiając
rozpoznanie problemu, jaki może mieć dany pacjent z protezą
długoc^iowo służą jako protezy treningowe umożliwiające
użytkownikowi stopniowe pnie zwyczajanie się do obcego ciała w
ustach. Pozwalają również na modyfikowanie pewnych
elementów, co umożliwi łatwiejsze zaadaptowanie się
pacjenta do przyszłej protezy wykonanej z uwzględnieniem
specjalnych problemów danego chorego.
Technika
wykonania adaptacyjnej protezy jest następująca: na wycisku
pobranym masą alginatową w obecności pacjenta lekarz zakreśla
granice płyty protezy, której zasięg jest następnie odbity
na modelu. Na modelu wykonuje się z szybkopolimeru płytę protezy,
stosując technikę ciśnieniową. Płyta zostaje następnie
obrobiona, spolerowana i dostosowana w jamie ustnej pacjenta, który
zostaje poinformowany, jak ma ją używać. Zaleca się całodobowe
użytkowanie i wyjmowanie tylko do umycia. Zwykle płyty nie
zaopatruje się w wały zwarciowe lub zęby. Zdaniem wymienionych
autorów takie postępowanie umożliwia niekosztowne
pokonywanie wielu trudności, z jakimi spotyka się pacjent
otrzymujący pierwszą w życiu protezę całkowitą. Ma on możność
w zaciszu domowym na spokojne przystosowanie się do nowych warunków,
na zwrócenie lekarzowi uwagi odnośnie do pewnych elementów,
jak grubość płyty czy jej zasięg, których skorygowanie
ułatwi szybką adaptację do przyszłej protezy.
Uzyskanie
optymalnych warunków okludalnych w resztkowym uzębieniu
jest jednym z bardzo ważnych elementów przygotowawczych do
właściwego leczenia protetycznego. Brak stabilnych kontaktów
okludalnych może wprawdzie występować i w pełnych łukach
zębowych, ale jest on podstawowym problemem u pacjentów z
częściowymi brakami w uzębieniu. W uzębieniu resztkowym na skutek
przemieszczenia, wtłoczenia lub uszkodzenia poszczególnych
zębów, czy grup zębów, dochodzi do niekorzystnych
reakcji pomiędzy położeniem mięśniowym i więzadłowym żuchwy
(położenie międzyguzkowe i najbardziej dotylne) lub też mogą
występować węzły urazowe, zaburzające w poważnym stopniu
warunki zwarciowe.
Według
Beyrona oraz Ramfiorda i Asha wymagane warunki dla optymalnej okluzji
są następujące:
1.
Uzyskanie stałych stosunków międzyszczękowych na
tak wielu zębach jak to jest możliwe, zarówno w położeniu
międzyguzkowym, jak i najbardziej do tylnym. Przestrzeń pomiędzy
tymi położeniami powinna być mniejsza niż 1 mm, a poślizg
odbywać się w linii strzałkowej.
2.
Boczne przemieszczenia powinny być swobodne, nie zaburzone,
łatwe do uzyskania po obydwóch stronach. Kontakty okludalne
występujące raczej po stronie pracującej, a nie balansującej.
3.
Podczas wysuwania żuchwy symetryczne kontakty pomiędzy
zębami przednimi powinny występować równomiernie, po
obydwóch stronach linii pośrodkowej.
Uzyskiwanie
wyżej opisanych warunków następuje po likwidacji
niestabilnej okluzji i zaburzeń występujących w czasie zwarcia.
Osiągnąć to można w następujący sposób:
1.
Przez szlifowanie korekcyjne polegające na skróceniu
wydłużonych zębów, likwidacji przeszkód zgryzowych i
przedwczesnych kontaktów.
2.
Przez odbudowę brakujących powierzchni zwarciowych lub ich
przebudowę za pomocą wkładów, nakładów lub
koron.
3.
Przez przebudowę powierzchni okludalnych przy użyciu
twardego, trudno ścieralnego materiału kompozycyjnego.
