Aktualności » Znieczulenie ogólne i miejscowe
Szczególnie ścisłe powiązania anestezjologii z chirurgią szczękowo-twarzową i stomatologią sięgają dobrze znanych początków odkrycia środków znieczulających, a także towarzyszą całej historii anestezjologii przez ponad sto lat. Pierwsze zastosowanie podtlenku azotu i eteru dwuetylowego przez Coltona, Wellsa, Mortona i Jacksona w latach czterdziestych i sześćdziesiątych ^XIX w, miało miejsce u pacjentów, którym wykonywano ekstrakcje zębów. Nie tylko pierwsze próby zastosowania znieczulenia ogólnego i miejscowego przeprowadzano do usuwania zębów, ale również pierwszymi lekarzami, którzy je podejmowali - byli dentyści. Jeśli fakt ten może mieć istotne znaczenie dla dalszego rozwoju anestezjologii, a wydaje się, że można wysnuć taką hipotezę, to naturalną konsekwencją było stosowanie prawie wszystkich nowo syntetyzowanych środków anestetycznych i analgetycznych w stomatologii.
Przez pierwsze 50 lat powszechnie używany dla celów znieczulenia ogólnego był eter dwuetylowy, następnie etylen i cyklopropan. W latach trzydziestych naszego stulecia wprowadzono eter dwuwinylowy, który zastosowano po raz pierwszy właśnie w stomatologii, a nieco później trójchloroetylen.
Wprowadzenie dożylnego znieczulenia ogólnego zapoczątkowało nowy rozdział w anestezjologii, a także w stomatologii. Dożylne zastosowanie barbituranów, heksobarbitalu (Evipan) w 1932 r. przez dentystę Drummonda-Jacksona z Londynu, a potem tiopentalu, umożliwiło wykonywanie nie tylko krótkich zabiegów, ale również dłuższych w zakresie stomatologii zachowawczej i chirurgii szczękowej. Kojarząc bowiem środki nasenne stosowane dożylnie z wziewnymi uzyskiwano płytkie, nietoksyczne znieczulenie ogólne. Efekt podobny, na który składa się analgezja i różnego stopnia uspokojenie pacjenta, ale przy jego zachowanej świadomości, można osiągnąć stosując znieczulenie miejscowe lub przewodowe uzupełnione lekami nasennymi, przeciwbólowymi i uspokajającymi w różnych zestawieniach dożylnie lub - rzadziej - domięśniowo.
Postępowanie anestezjologiczne ma na celu zapewnienie pacjentowi:
- bezbolesności - analgezji,
- niepamięci wstecznej - amnezji w czasie operacji.
Takie działanie, naturalnie o różnym nasileniu, wykazują wszystkie wziew-ne środki anestetyczne. Inne używane do takich celów środki charakteryzuje przewaga działania przeciwbólowego lub nasennego, albo możnp uzyskać tylko jedno z tych działań, Stąd wynika podział znieczulenia na trzy zasadnicze rodzaje;
- znieczulenie ogólne wziewne, które charakteryzuje utrata świadomości i bezbolesność,
- znieczulenie ogólne dożylne, które w zależności od rodzaju zastosowanych środków zapewnia różnego stopnia bezbolesność i amnezję,
- znieczulenie miejscowe i przewodowe.
Jednym z podstawowych zajęć lekarza anestezjologa jest znieczulanie chorych do zabiegów operacyjnych. Jednak zakres działalności klinicznej i teoretycznej anestezjologów uległ obecnie znacznemu rozszerzeniu, obejmując także intensywną opiekę i leczenie, reanimację oraz diagnostykę i leczenie przewlekłych stanów bólowych.