08.09.2010   dentysta - stomatologia

Aktualności » Przywieranie Candida albicans do powierzchni akrylu

W ciągu ostatnich kilku lat opublikowano wiele prac naukowych po­święconych przywieraniu C. albicans do powierzchni akrylu. Samaranayakie i Mac Fariane wykazali w badaniach in vitro wyraźną korelację pomiędzy koncentracją grzybów drożdżopodobnych w zawiesinie i ich przyleganiem do powierzchni akrylu. Zauważyli również, że uprzednie traktowanie powierzchni akrylu roztworem cukru trzcinowego (cukrozy) znacznie zwiększa przywieranie C. albicans do akrylu, oraz że występuje bezpośredni liniowy wzrost w przywiera­niu związany ze wzrostem stężenia cukru trzcinowego. Wyniki badań McCour-tiego i Douglasa pozwoliły stwierdzić, że po dojściu do fazy stacjonarnej w pożywkach zawierających wysokie stężenia pewnych cukrów, C. albicans podlegają zmianom w składzie powierzchni ich komórek, co ułatwia przywieranie do powierzchni akrylu. Ci sami autorzy stwierdzili również, że hodowla C. albicans na pożywkach zawierających wysokie stężenia (500 mM) cukrozy lub galaktozy zwiększa jedenastokrotnie przywieranie aktywnych szczepów. Informują oni również, że szczepy są zdolne do modyfikowania powierzchni swoich organizmów w odpowiedzi na dużą koncentrację pewnych cukrów, dodając, że taka modyfikacja może zwiększać zarówno ich zdolność przywierania do powierzchni, jak również ich złośliwość. W publikowanej niedawno pracy Verran i Motterran stwierdzili, że wzrastająca liczba streptokoków wydaje się stwarzać większe powierzchnie dla przywierania C. albicans. Z powyższych stwierdzeń wynikają praktyczne implikacje dla użytkowników protez cał­kowitych, których dieta jest zwykle bogata w węglowodany, co ułatwia przywieranie C. albicans do powierzchni akrylu. Tacy pacjenci powinni czyścić swoje protezy wyjątkowo starannie.

Z uwagi na fakt, że uraz mechaniczny błony śluzowej jamy ustnej powodowa­ny przez protezę jest czynnikiem ułatwiającym namnażanie się grzybów drożdżopodobnych, pierwszoplanowa uwaga powinna być zwrócona na prawidłowe i staranne wykonanie uzupełnienia protetycznego. Nawet dobrze wykonana proteza, na skutek zmian w podłożu może po pewnym czasie stać się czynnikiem traumatogennym. Z tego względu pacjent protetyczny powinien zgłaszać się na okresowe kontrole do lekarza, w czasie których można zapobiec powstawaniu lub wyeliminować istniejący czynnik urazowy.

W profilaktyce stomatopatii protetycznych zmniejszenie możliwości przy­wierania C. albicans do powierzchni akrylu jest jednym z istotnych celów. Im większe przywieranie, tym trudniejsze usuwanie tych grzybów. Davenport stwierdził, że prawidłowa struktura wewnętrzna i brak porowatości na powierz­chni akrylu utrudnia zaleganie płytki protez, która u pacjentów ze stomatopatią protetyczną jest zwykle kolonizowana przez C. albicans. Spiechowicz i współ­autorzy na podstawie badań in vitro wykazali, że wprawdzie namnażanie się C. albicans na gładkiej i szorstkiej powierzchni akrylu jest identyczne, ale ich przywieranie do gładkiej powierzchni jest znacznie gorsze i zwykłe płukanie pod strumieniem bieżącej wody wyraźnie zmniejsza liczbę kolonii tego grzyba. Jak wcześniej wspomniano, płytka protez jest w przypadkach stomatopatii protetycznych stałym rezerwuarem, z którego rozmnażają się grzyby drożdżopodobne, w związku z czym zabiegi profilaktyczne powinny prowadzić do jej systematycznego i gruntownego usuwania. Najprostszym zabiegiem jest staran­ne szczotkowanie protez z użyciem pasty, proszku lub mydła i bieżącej wody.

Istnieje wiele środków (zwłaszcza w krajach zachodnich) ułatwiających usuwanie płytki nazębnej i płytki protez. Można je podzielić na mechaniczne, bez lub z użyciem środków abrazyjnych oraz na różnego rodzaju roztwory, w tym i enzymatyczne, w których protezy są zanurzane na różny czas. Jednak chlorheksydyna w tak wysokim stężeniu powodowała przebarwienie protez i obecnie do płukania jamy ustnej i dezynfekcji protez używa się jej w stężeniu 0,2%. W Stanach Zjednoczonych do chwili obecnej dozwolone jest stosowanie chlorheksydyny tylko w stężeniu do 0,12%.

« powrót
drukuj »